انتخاب صفحه
شماره 4387 - یکشنبه 22 مرداد 1396
شماره های پیشین:

 آموزش محیط‌زیست شعار است  یا دغدغه واقعی؟


ساغر شمسی
 
بیش‌از یکسال از تشکیل کمپین حمایت از فارغ التحصیلان محیط‌زیست می‌گذرد. این کمپین با تلاش 3000 نفر از دانش آموختگان این رشته تشکیل شده است و اکثریت قریب به اتفاق این جمعیت قابل توجه یا بیکار و یا خارج از محدوده ‌‌رشته‌ خود مشغول به کارند‌. در راستای مطالبات کمپین طرح تدریس کتاب جدید انسان و محیط‌زیست توسط دانش آموختگان این رشته مطرح شد اما متاسفانه طی  نامه ایی از سوی وزارت آموزش و پرورش اعلام شد که تدریس کتاب جدید انسان و محیط‌زیست به عهده ‌دبیران جغرافیا گذاشته شده است ؛‌اعتراض به این موضوع از دو جهت قابل توجه است .
 اول‌: پایه ریزی و نجات محیط‌زیست و سرزمین بوسیله‌ آموزش کودکان و نوجوانان
 دوم‌: بحث اشتغالزایی برای فارغ‌التحصیلان محیط‌زیست .
با نگاهی به علم جغرافیا و محیط‌زیست و قیاس کردن این دو رشته به این نتیجه ‌ملموس می‌رسیم که جغرافیا (گیتی شناسی)‌ در عمل به عوارض فیزیکی زمین و رابطه انسان با آنها و بیشتر از لحاظ جامعه‌شناسی به این موضوع می‌پردازد اما علم محیط‌زیست صرفا محدود به معرفی کردن منابع طبیعی نیست بلکه در خصوص کنش و واکنش انسان و زمین و سمت و سوی قوانین و راهکارهای حفاظت از محیط‌زیست و جلوگیری از آلودگی نیز مطالعه می‌کند. بنابراین کارشناسان جغرافیا در بحث روابط متقابل بین انسان و محیط‌زیست نمی‌توانند به اندازه ‌کارشناسان محیط‌زیست تاثیر‌گذار باشند.
اولین و مهمترین مسئله مورد توجه برای حل بحران‌های محیط‌زیست  فراهم کردن بستری مناسب و امن برای پیگیری بلند مدت اهداف حفاظت از سرزمین و منابع آن یعنی آموزش از کودکی و نوجوانی  است و اینکه آموزگاری که عهده دار تربیت نسلی نواندیش و مسئولیت پذیر در قبال محیط‌زیست است خود باید دغدغه محیط‌زیست داشته باشد وگرنه اضافه شدن این واحد درسی به سیستم آموزشی صرفا شامل تحمیل هزینه‌های اضافه به آن است‌. محیط‌زیست علاوه بر بودجه در زمینه فرهنگ سازی نیازمند علاقه و توجه است .
فقیر شدن خاک کشور‌، ‌تهی شدن سفره‌های آب زیرزمینی‌، ‌فرونشست دشت‌ها‌، ‌مرگ تدریجی جنگلهای زاگرس و هزاران درد بی‌درمان و با درمانی که در حال حاضر گریبان سرزمینمان را گرفته نتیجه سوء‌مدیریت‌هایی است که علی‌رغم وجود مدیرانی با تحصیلات عالی و تجربیات زیاد فاقد دانش زیست‌محیطی به صورت جدی و واقعی هستند و این نتیجه ‌نبود آموزش‌های زیست محیطی در تمام پایه‌هاست .
در وهله اول هدف از دغدغه‌های محیط‌زیست باید روشن و اولویت بندی شود.این واکاوی‌ها ،‌ما را برای تصمیم‌گیری‌های خرد و کلان راهنمایی خواهد کرد.چرا که باید توجه داشته باشیم در این خصوص به دنبال چه چیزی هستیم‌؟ محیط‌زیست ایران در شرایط کنونی ناجی می‌خواهد و یا صرفا محتاج توجیه و برشمردن دردها و بحران‌های خود است‌؟ آیا هنوز بحران‌ها را جدی نمی‌گیریم ؟ آیا قرار است که برای حل بحران‌های محیط‌زیست فقط به بلندگو‌ها و تریبون‌ها اکتفا شود و در عمل کار بدون اصول و حفاظت از محیط‌زیست انجام دهیم ؟
در زمینه بحث اشتغال دانش آموختگان محیط‌زیست هم بر کسی پوشیده نیست که جمعیت قابل توجهی در این رشته بدون شغل مرتبط در جامعه سرگردانند .با سپردن تدریس انسان و محیط‌زیست ،‌ به دبیران جغرافیا عملا کارشناسان محیط‌زیست بیشتر از قبل به حاشیه رانده می‌شوند و دانش  آموختگان این رشته تاوان عدم مدیریت بین ورودی دانشگاه و بازار کار را پس می‌دهند و همین فرصت (‌تدریس درس انسان و محیط‌زیست‌)‌ نیز به این کارشناسان واگذار نمی‌شود .اهرم‌های توان افزایی برای آموزش در هر رشته‌ا‌ی استفاده از متخصصین مربوط به آن رشته است که در عمل برای محیط‌زیست چنین شرایطی فراهم نیست .

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen